Ka‘b bin Mâlik (r.a.) Medineli sahabelerden idi, Arap şiirinin güçlü isimlerinden biriydi ve Bedir hariç neredeyse bütün gazvelerde bulunmuştu. Ancak Tebük Seferi sırasında hiçbir mazereti olmadan geride kaldı.
Seferden Geri Kalışı: Hz. Peygamber (s.a.s.) sefere çıkarken hazırlıklar haftalar öncesinden duyurulmuştu. Ka‘b, başlangıçta “hazırlanırım” diye düşünüp oyalandı. Günler geçti, ordu yola çıktı ama o hâlâ hazırlıksızdı. Sonra “bir iki gün içinde yetişirim” dedi ama o da olmadı. Nihayet ordu yola çıktı ve O, evinde kaldı. Kendi ifadesiyle:
“Daha önce hiç bu kadar güçlü ve imkân sahibi olmadığım bir zamanda geri kaldım.”
Hz. Peygamber (s.a.s.) Tebük Seferinden dönünce, geride kalanların mazeretlerini dinledi. Bir kısmı yalan bahaneler uydurdu, ama Ka‘b bin Mâlik dürüst davrandı:
“Ya ResûlAllah! Vallahi bir özrüm yoktu.” dedi.
Resûlullah (s.a.s.) onun bu dürüstlüğünü takdir etti, ama Allah’tan gelecek hükmü bekleyerek onu ve iki sahabeyi (Hilâl bin Ümeyye ve Mürâre bin Rebî‘i) toplumdan bir süre uzaklaştırdı.
50 Günlük İmtihan: Bu üç sahabeye konuşma yasağı uygulandı. Kimse onlarla selamlaşmadı, konuşmadı. Eşlerinden bile bir süre uzak kalmaları istendi. Ka‘b, o günleri şöyle anlatır:
“Yeryüzü bana dar geldi. Oysa ne kadar genişti. Kalbim daraldı.”
Bu 50 gün, onun için hem pişmanlık hem de sabır sınavı oldu.
Tevbenin Kabulü: Sonunda Allah Teâlâ onların tevbesini kabul etti. Tevbe Suresi 118. ayette şöyle buyurur:
“Ve (Tebük seferinden) geri bırakılan üç kişinin de (tevbesini kabul etti). Öyle ki, yeryüzü bütün genişliğine rağmen onlara dar gelmişti. Canları da kendilerini sıkmıştı. Allah’tan başka sığınacak bir yer olmadığını anladılar. Sonra Allah onların tevbesini kabul etti ki, tevbe etsinler. Şüphesiz Allah tevbeleri kabul edendir, merhametlidir.” (Tevbe, 9/118)
Olayın Önemi: Ka‘b yalan söyleyip kurtulabilirdi ama doğruluğu seçti. Allah da onu hem dünyada hem ahirette yüceltti. Hz. Peygamber (s.a.s.) ona müjdeyi verirken şöyle dedi:
“Ey Ka‘b! Seni dünyadaki en hayırlı gününle müjdeleyeyim!”
Ka‘b bin Mâlik o günden sonra şöyle dedi:
“Allah beni bu olayla doğrulukla kurtardı. O günden bugüne asla yalan söylemedim.”
KA‘B BİN MÂLİK’İN TEVBESİNDEN GÜNÜMÜZE DERSLER
Doğruluk her zaman kurtarır
Ka‘b bin Mâlik, “Bir bahane uydurup kurtulabilirdim” dedi ama yalanı değil doğruluğu seçti. İlk anda zor oldu; insanlar ondan uzaklaştı, yalnız kaldı. Ama sonunda Allah onu doğruluğu sayesinde yüceltti.
“Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve doğrularla beraber olun.” (Tevbe, 9/119)
“Bugün de insan bazen küçük bir çıkar için yalan söyleyebilir, suçu gizleyebilir. Ama Ka‘b Bin Malik’in örneği bize gösterir ki, doğruluk anlık kaybettirir gibi görünse de kalıcı zafer getirir.”
Samimi pişmanlık, tevbenin özüdür
Ka‘b, bir hata yaptı ama bahaneye sığınmadı. İçten pişman oldu, sabretti, bekledi. Tevbe sadece “estağfurullah” demek değil; kalpten bir dönüş hareketidir. Bugün biz de hata yaptığımızda önce dürüstçe kabul etmeliyiz: “Evet, yanlış yaptım.” Bu cümle tevbenin başlangıcıdır.
Allah sabredenleri utandırmaz
50 gün boyunca kimse konuşmadı onunla. Ama o, Allah’tan ümidini kesmedi. Sonunda Allah onu affetti ve Tevbe Suresi’nde ismiyle övülenlerden biri haline geldi. Bu bize gösterir ki, bazen tevbe süreci hemen sonuç vermez. Ama sabırla bekleyen, umudunu kesmeyen her kul sonunda Allah’ın rahmetine kavuşur.
Müminin değeri toplumda doğruluk ve samimiyetle ölçülür
Ka‘b bin Mâlik’in olayı Müslüman topluma büyük bir ahlaki ders verdi. Yalan söyleyenler kısa süreli bir itibar kazandı ama tarih onları unuttu. Ka‘b ise bin dört yüz yıldır doğruluğuyla anılıyor. Toplumda güvenin temeli, doğruluk ve dürüstlüktür.
İmtihan, bazen yalnızlıkla gelir
Allah onu toplumdan izole etti, çünkü o yalnızlıkta kalbi arındı. Bizim hayatımızda da bazen insanlar uzaklaşır, dostlar susar. Ama o sessizlikte Allah bize “kendine ve samimiyetle Rabbine dön” der.
Bazen yalnızlık, Allah’a yakınlaşmanın en güzel vesilesidir. Herkese Allah’a yakınlaştıran yalnızlıklar diliyorum.
Allah’a yakınlaşanın kime ihtiyacı kalır ki!....
Allah bize de samimi tövbeler nasip eylesin. Her aklıma geldiğinde çok duygulanırım. Bugün gene aynı duygular ile okudum. Biraz yüzeysel olmuş. Mescidde arkadaşları ve Peygamberimiz Kaab'ın yüzüne bakmayınca selamını almayınca nasıl büyük bir yalnızlığın için düştüğünü paylaşmak güzel olurdu.. Hatta Kaab'ın peygamberimizin dudaklarına baktığını kıpırdadı mı diye kontrol ettiğini.... Sonuçta kazanmış olmak güzel. Teşekkürler Ersan Hocam
Haklısınız Asiye Hocam fakat yazı uzayınca teferruatlarla sıkıcı olabiliyor. Bu sebeple çok teferruata boğmak istemedom. Teşekkür ederim katkınız için.