30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi’nin ardından Anadolu’nun birçok bölgesi işgal edildi. İzmir’e Yunan askerleri çıkarken, Adana Fransızlar, Antalya ve Konya ise İtalyanlar tarafından işgal edildi. Samsun, Merzifon, Urfa, Maraş ve Antep’e İngiliz askerleri yerleşirken, İngiliz Donanması da 13 Kasım 1918’de İstanbul önlerine demir attı.
Uzun yıllar cephelerde görev yapan ve Yıldırım Orduları Grup Komutanlığından ayrılarak 3 Kasım 1918’de İstanbul’a dönen Mustafa Kemal Paşa, vatanın kurtuluşu için harekete geçti. Özellikle Samsun ve çevresinde Rum çetelerinin İngiliz desteğiyle çıkardığı karışıklıklar, bölgenin işgale açık hale getirilmesi planlarını gündeme taşıdı.
İngiliz Yüksek Komiserliği’nin baskıları sonrası bölgede asayişin sağlanması amacıyla Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirildi. İzmir’in işgalinden bir gün sonra, 16 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan ayrılan Mustafa Kemal ve beraberindeki heyet, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ulaştı.
Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşları Samsun’da ilk adımlarını Reji İskelesi’nden attı. Birinci Dünya Savaşı sırasında kentteki iskelelerin büyük bölümü bombalanırken yalnızca Fransızlara ait Reji İskelesi ayakta kaldı. Tütün üretimi yapılan bölgedeki bu iskele, halk arasında “Tütün İskelesi” olarak da biliniyordu.
Samsun’daki faaliyetleri İngilizlerin dikkatini çeken Mustafa Kemal Paşa, burada altı gün kaldıktan sonra 25 Mayıs’ta Havza’ya geçti. Havza’da düzenlenen ilk mitingde İzmir’in işgali protesto edilirken, Milli Mücadele’nin ilk örgütlü adımları da atılmış oldu.
Mustafa Kemal Paşa, Havza’dan sonra Amasya, Erzurum ve Sivas’a geçerek bağımsızlık mücadelesini tüm Anadolu’ya yaydı. Milli Mücadele’nin başarıya ulaşmasının ardından 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti kuruldu.
