ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Beyaz Saray’daki görüşmenin ardından Gazze için hazırlanan 20 maddelik barış planını duyurdu. Plan, Filistin tarafına da iletildi.
Planın kabul edilmesi halinde, savaşın derhal duracağı ve İsrail ordusunun esirlerin serbest bırakılmasına hazırlık için belirlenen hatlara çekileceği açıklandı. İlk aşamada hava saldırıları ve topçu atışları da duracak.
İsrail’in anlaşmayı kabul etmesinden itibaren 72 saat içinde, tüm esirlerin –hayatta olan ya da olmayan– iade edilmesi öngörülüyor. Buna karşılık İsrail, 7 Ekim 2023 sonrası gözaltına alınan 250 ağırlaştırılmış müebbet mahkûmu ile 1700 Gazzeliyi, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu tutukluları serbest bırakacak. Ayrıca her İsrailli esir naaşı karşılığında 15 Filistinlinin cenazesi teslim edilecek.
Hamas’a Af ve Güvenli Geçiş
Tüm esirlerin bırakılmasının ardından, silahlarını teslim ederek barış sözü veren Hamas üyelerine af tanınacağı belirtildi. Gazze’den ayrılmak isteyenlere ise kabul edecek ülkelere güvenli geçiş imkânı sağlanacak.
İnsani Yardım ve Yeniden İnşa
Plan kapsamında Gazze’ye derhal insani yardım gönderileceği, su, elektrik, kanalizasyon, hastane ve fırınların onarımı ile yolların açılmasının öncelikler arasında olacağı ifade edildi. Yardımların BM, Kızılay ve bağımsız kuruluşlar aracılığıyla, tarafların müdahalesi olmadan ulaştırılacağı vurgulandı.
Geçici Yönetim ve “Barış Kurulu”
Gazze’nin, teknokratlardan oluşacak bağımsız bir Filistin komitesi tarafından yönetileceği, bu yapının uluslararası bir “Barış Kurulu”nun denetiminde çalışacağı belirtildi. Kurulun başkanlığını Trump üstlenecek, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in de aralarında bulunduğu isimler görev alacak. Filistin Yönetimi reformlarını tamamlayana kadar bu yapı Gazze’nin yeniden inşasını ve finansmanını yönetecek.
Hamas’ın Yönetimdeki Rolü Son Bulacak
Plana göre Hamas ve diğer gruplar Gazze yönetiminde yer almayacak. Tünel ağları ve silah üretim tesisleri dahil olmak üzere askeri altyapı tamamen yıkılacak ve yeniden inşa edilmeyecek. Silahsızlanma süreci bağımsız gözlemciler eşliğinde yürütülecek.
Uluslararası İstikrar Gücü
ABD’nin Arap ve uluslararası ortaklarla “Uluslararası İstikrar Gücü (ISF)” kuracağı açıklandı. Bu güç, Filistinli polisleri eğitecek, sınır güvenliğini sağlayacak ve İsrail ordusunun kademeli çekilme sürecinde devreye girecek. İsrail’in Gazze’yi işgal veya ilhak etmeyeceği taahhüt edildi.
Netanyahu’dan Destek
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump ile Beyaz Saray’da düzenlenen ortak basın toplantısında plana destek verdi. Netanyahu, “Gazze’deki savaşı sona erdirme planınızı destekliyorum, bu plan savaş hedeflerimizi gerçekleştiriyor.” dedi.
Netanyahu, Hamas’ın anlaşmayı reddetmesi halinde İsrail’in tek taraflı olarak operasyonları sürdüreceğini belirtti. Ayrıca Filistin yönetiminin ders kitapları ve medya söylemlerinde değişime gitmesi, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Adalet Divanı’ndaki davaları sonlandırması gerektiğini öne sürdü.
