23 Nisan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışının ardından 23 Nisan 1921’de kabul edilen kanunla “Milli Bayram” olarak ilan edildi. Böylece yeni kurulan devletin ilk resmi bayramı hayata geçirilmiş oldu.
Söz konusu kanunun birinci maddesinde, “Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk yevmi küşadı olan 23 Nisan günü milli bayramdır” ifadesi yer aldı. İkinci maddede ise kanunun uygulanmasından TBMM’nin sorumlu olduğu belirtildi. Karar, 2 Mayıs 1921 tarihli Resmi Gazete’de de yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu.
ÇOCUKLARA ARMAĞAN EDİLEN BAYRAM
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 23 Nisan’ı 1929 yılından itibaren çocuklara armağan etti. Böylece 23 Nisan, ilk kez aynı yıl “Çocuk Bayramı” olarak kutlanmaya başlandı. Bu tarihten itibaren çocuklar, bayram kutlamalarında ön planda yer aldı ve etkinliklerin merkezine yerleşti.
Atatürk’ün özellikle 23 Nisan haftalarında çocukları makamında ağırlaması ve onlara temsili görevler vermesi, zamanla devlet geleneği haline gelen sembolik “koltuk devri” uygulamasının da temelini oluşturdu.
YASAL STATÜ VE İSİM DEĞİŞİKLİĞİ
23 Nisan, 27 Mayıs 1935 tarihli “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun” ile “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak tanımlandı. 1981 yılında yapılan düzenleme ve 1983 değişikliğiyle bayramın adı “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak güncellendi.
ULUSLARARASI BOYUT KAZANDI
1979 yılında ilk kez 6 ülkenin katılımıyla uluslararası bir boyut kazanan 23 Nisan, sonraki yıllarda daha geniş katılımlarla dünya çapında kutlanmaya başladı. Türkiye, böylece çocuklara armağan edilen ve dünya ile paylaşılan ilk ve tek bayramı kutlayan ülke konumuna geldi.
TBMM ARŞİVİNDE TARİHİ BELGELER
Türkiye Büyük Millet Meclisi arşivinde, 23 Nisan 1921’in milli bayram ilan edilmesine ve Meclis’in açılış sürecine ilişkin birçok belge yer alıyor. Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan beyannamelerde, açılış törenlerinin ülke genelinde aynı anda gerçekleştirilmesi çağrısı dikkat çekiyor.
Ayrıca Meclis’in açılışının ardından yapılan ilk toplantılarda, egemenliğin millete ait olduğuna dair önemli kararların alındığı ve bu sürecin Anadolu Ajansı’nın haber bültenleriyle kayıt altına alındığı görülüyor.